Lifecycle investing: van theorie naar praktijk

Al decennialang worden beleggingsmixen ingericht op basis van persoonlijke risicovoorkeuren. In de loop van de tijd is dit concept verder ontwikkeld en hieruit is ‘lifecycle investing’ ontstaan, waarbij de beleggingsmix wordt aangepast op basis van leeftijd.

Mensen verschillen in hoe ze risico en rendement tegen elkaar afwegen; ze hebben verschillende risicovoorkeuren. Risicovoorkeuren zijn van belang voor het pensioen omdat ze bepalen hoe gelukkig mensen worden van een hoger verwacht pensioen in combinatie met een grotere kans op tegenvallers. Door het vaststellen van risicovoorkeuren kunnen we – naast het kijken naar verwachte pensioeninkomens – ook het verwachte geluk  (vaak ‘nut’ genoemd) bepalen van pensioenuitkomsten. Risicomijdende beleggers verbinden een grotere waarde aan de zekerheid van hun pensioenuitkomsten en zijn bereid een hoger verwacht pensioen op te geven voor meer zekerheid. Risico-tolerante beleggers daarentegen zijn bereid meer risico te accepteren voor een hoger verwacht pensioen.

Vuistregels voor lifecycle constructie

In de loop van de tijd zijn er verschillende vuistregels ontstaan die beleggers helpen met het vaststellen van de beleggingsmix. Een voorbeeld hiervan is een 50%/50% verdeling naar vastrentende en zakelijke waarden, die vaak genoemd wordt als een geschikte lange termijnstrategie. Andere voorbeelden van vuistregels laten het gewicht van zakelijke waarden afnemen als de pensioenleeftijd nadert. Hiervoor zijn verschillende redenen, zoals:

  • Een korte beleggingshorizon betekent minder tijd om eventuele verliezen als gevolg van de ontwikkelingen op de financiële markten goed te maken;
  • Als de pensioenleeftijd nadert willen mensen meer zekerheid hebben over hun pensioeninkomen;
  • Risicotolerantie neemt mogelijk af naarmate men ouder wordt.

Een andere reden is dat het menselijk kapitaal afneemt over tijd, het gevolg hiervan is dat mensen minder risico moeten nemen met hun financiële kapitaal.

Rekening houden met menselijk kapitaal

Lifecycle beleggen was oorspronkelijk vooral gericht op het financiële kapitaal van een belegger. Onder sommige modellen leidde dit tot een percentage zakelijke waarden dat onafhankelijk was van de leeftijd van de belegger en alleen afhankelijk was van risicovoorkeuren. Aan het einde van de vorige eeuw begonnen pensioenaanbieders ook rekening te houden met het menselijk kapitaal, wat gedefinieerd kan worden als de waarde van het toekomstige inkomen (bijv. salaris en andere bronnen van inkomen). Hieruit volgt het principe van afbouw van zakelijke waarden als de pensioenleeftijd nadert, een principe dat nu breed wordt toegepast bij beschikbare premieregelingen.

Figuur 1: Illustratie van de ontwikkeling van menselijk en financieel kapitaal over het leven

Optimalisering van de beleggingsmix

Lifecycle beleggen kent meerdere dimensies en is een favoriet onderwerp voor academisch onderzoek. In de pensioensector is het concept van risico afbouwen als de pensioenleeftijd dichterbij komt breed gedragen. Ook vanuit de academische literatuur is er veel onderbouwing voor dit concept, vooral gebaseerd op modellen die menselijk kapitaal meenemen.

Potentiele lifecycles kunnen geanalyseerd en vergeleken worden met behulp van zowel ALM als op basis van historische data. Het uiteindelijke pensioeninkomen, meestal voor inflatie gecorrigeerd, is veelal de meest relevante indicator. Hierbij geldt dat andere uitkomsten ook van belang kunnen zijn. Pensioenuitkomsten kunnen met behulp van een ‘nut’-functie worden vertaald in welvaart voor de deelnemer. Zodoende worden risico’s en risicovoorkeuren meegenomen in de analyse.

We stellen dat een methode die is gebaseerd op risico-afbouw naarmate de pensioenleeftijd dichterbij komt het meest opportuun is. Verder achten we ALM analyses belangrijk om de lifecycles te construeren. Indien gewenst kan er bij de inrichting van lifecycles ook rekening gehouden worden met actuele marktomstandigheden.

Ontwikkelingen in de toekomst

Lifecycle beleggen heeft zich snel ontwikkeld. Hierbij speelt mee dat er in veel landen een verschuiving van uitkeringsregelingen naar premieregelingen heeft plaatsgevonden. Daarnaast zijn de laatste jaren voor veel pensioenspaarders meer keuzemogelijkheden geïntroduceerd. Het is waarschijnlijk dat lifecycle oplossingen zich blijven ontwikkelen in de komende jaren. In deze snel veranderende omgeving is het voor pensioenfondsen en aanbieders belangrijk om regelmatig de lifecycles te evalueren en zich te verzekeren dat de lifecycles geschikt blijven.

Download de volledige publicatie (in het Engels)

Dit artikel is geschreven door Oliver Warren en Gosse Alserda van TKP Investments. Zij zijn als Investment Strategists verbonden aan het Investment Solutions Center van Aegon Asset Management.  

Download publicatie ‘Lifecycle investing: From theory to practice’

Over TKP Investments

Fiduciair management met modulaire dienstverlening. Want wij hebben het vermogen om u te adviseren. Wilt u weten wat wij voor uw organisatie kunnen betekenen?

Meer over TKP Investments

Blijf op de hoogte

Via onze nieuwsbrief en marktupdates houden wij u op de hoogte van actuele ontwikkelingen en interessante publicaties.

Aanmelden nieuwsbrief

Gelieerde organisaties