Verlies voor Matteo Renzi: wat zijn de gevolgen voor het referendum?

Gisteren konden de Italianen middels een referendum kiezen of ze voor of tegen een aantal grondwetswijzigingen zijn die het land beter bestuurbaar moesten maken. Vanmorgen werd duidelijk dat het merendeel van de Italianen ‘nee’ heeft gestemd. De belangrijkste verandering die premier Renzi had voorgesteld, betrof een inperking van de macht van het Italiaanse Senaat en het terugbrengen van het aantal senatoren. Deze veranderingen zijn nu echter van de baan.

De Senaat behoudt dus haar invloed. Wat wel een gevolg is van de uitslag van het referendum, is het aftreden van premier Matteo Renzi. Renzi, groot voorstander van het referendum, heeft zijn politieke toekomst aan de uitkomst van het referendum verbonden. Nu blijkt dat het aantal stemmen tegen groter is dan het aantal stemmen voor, heeft Renzi aangekondigd af te treden.

Wat was de verwachting?

De afgelopen maanden hielden de peilingen al voorzichtig rekening met een overwinning voor het ‘nee’-kamp. Een groot aantal stemmers bleef echter lange tijd besluiteloos, wat de peilingen minder betrouwbaar maakte. Om die reden waren de financiële markten voorafgaand aan het referendum terughoudend. Bovendien hebben polls er recentelijk vaker naast gezeten, neem de presidentsverkiezingen in de Verenigde staten en het Brexit-referendum, waardoor de markten met enige argwaan naar de polls keken. Hoewel de uiteindelijke uitkomst moeilijk was te voorspellen, liet het de financiële markten niet volledig koud. De afgelopen weken steeg de spread op Italiaanse staatsobligaties, net als de CDS-spread die steeg tot een niveau vergelijkbaar met het niveau daags na het Brexit-referendum.

Gevolgen van de uitslag

De structuur en macht van het Senaat blijven ongewijzigd. De verwachting is dan ook niet dat dit een structurele macro-economische impact gaat hebben op de Italiaanse of Europese economie. Het aftreden van Renzi zorgt echter wel voor grotere politieke onzekerheid in Italië. Niettemin is het op dit moment lastig in te schatten welke gevolgen deze politieke onzekerheid gaat hebben, omdat er verschillende scenario’s zijn.

Het is aannemelijk dat de Italiaanse president Mattarella de onderhandelingen zal starten met de politieke partijen en een nieuwe premier zal aanwijzen om Italië bijeen te houden tot de volgende verkiezingen begin 2018. Als deze onderhandelingen tot niets leiden, kan Mattarella oproepen tot nieuwe vervroegde verkiezingen. Daarnaast wordt verwacht dat het parlement de nieuwe verkiezingswet gaat aanpassen, zodat het lastiger wordt voor één partij om de absolute meerderheid te behalen. Dit zou de stabiliteit van Italië ten goede komen.

Met de uitslag van het referendum is de politieke macht van de Italiaanse Democratische Partij, die over het algemeen pro-Europees is, afgenomen. Daarentegen kan deze uitslag de politieke macht vergroten van de euro-sceptische ‘Vijfsterrenbeweging’ (MoVimento 5 stelle). Deze politieke partij wordt gezien als bedreiging voor de stabiliteit van de Eurozone.

Marktreactie

De financiële markten hielden er rekening mee dat het merendeel van de Italianen tegen de grondwetswijzigingen zou stemmen. Zodoende bleef het in de eerste uren na bekendwording tamelijk rustig. Italiaanse banken merken het meeste van deze uitslag; de Italiaanse bankensector is nog verder onder druk komen te staan. De politieke onzekerheid vergroot deze instabiliteit. Na aanvankelijk wat terrein prijs te hebben prijsgegeven, noteert de euro inmiddels zelfs hoger ten opzichte van de dollar.

TKP Investments

De visie van TKP Investments is al langere tijd negatief over Italië. Het gewicht van Italië in de verschillende portefeuilles is beperkt, zowel voor vastrentend als voor aandelen. TKP Investments gelooft niet dat de uitslag van het referendum in Italië aanleiding is om het strategische beleid aan te passen. Het laat wel zien dat de Europese toekomst nog de nodige onzekerheid kent.

Op de hoogte blijven van actualiteiten? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief en marktupdates.

Over TKP Investments

Fiduciair management met modulaire dienstverlening. Want wij hebben het vermogen om u te adviseren. Wilt u weten wat wij voor uw organisatie kunnen betekenen?

Meer over TKP Investments

Blijf op de hoogte

Via onze nieuwsbrief en marktupdates houden wij u op de hoogte van actuele ontwikkelingen en interessante publicaties.

Aanmelden nieuwsbrief

Gelieerde organisaties