Wereld is verslaafd aan fossiele brandstoffen

De wereldwijde energievoorziening is voor het overgrote deel afhankelijk van fossiele brandstoffen zoals kolen, olie en gas. Deze afhankelijkheid is om twee redenen problematisch.

Ten eerste is de voorraad fossiele brandstoffen eindig. Er zal op een gegeven moment gebruik gemaakt moeten worden van andere energiebronnen, simpelweg omdat de fossiele brandstoffen op zijn. Het is echter niet makkelijk in te schatten wanneer. Duidelijk is dat de voorraad kolen een stuk groter is dan die van olie en gas. De verwachting is dat er nog tussen de 100-115 jaar kolen gebruikt kunnen worden. Olie en gas gaan nog ongeveer 30-50 jaar mee.

Ten tweede wordt energie uit fossiele brandstoffen gehaald door verbranding. De verbranding van kolen, olie en gas heeft in de loop der jaren significante proporties aangenomen, met een meetbaar effect op het klimaat als consequentie. In figuur 2 is te zien dat de concentratie CO2 in de atmosfeer de afgelopen 400.000 jaar niet boven de 300 ppm (delen CO2 per miljoen delen) is geweest. De afgelopen 50 jaar is deze waarde minstens 30% hoger dan in verre verleden¹. Verreweg de grootste bron van CO2 gas is de verbranding van fossiele brandstoffen.

De bovengenoemde problemen zorgen ervoor dat beleggers met een langetermijnhorizon rekening moeten houden met twee ontwikkelingen die het gevolg zijn van de grote afhankelijkheid van fossiele brandstoffen; de klimaatverandering als gevolg van de verbranding van fossiele brandstoffen en de energietransitie die nodig is om de impact van klimaatverandering in te perken.

Zeespiegel stijgt significant

De gevolgen van de klimaatverandering zullen de bewoonbaarheid van onze planeet negatief beïnvloeden². Allereerst zal de opwarming van de aarde er voor zorgen dat de zeespiegels stijgen. Dit is het gevolg van de (sneller) smeltende poolkappen en het feit dat warmer water uitzet en daardoor meer ruimte inneemt. In de jaren 90 was de inschatting dat deze stijging gemiddeld 2,5 millimeter per jaar zou zijn, tegenwoordig wordt een 40% hogere stijging verwacht. Recent heeft NASA gewaarschuwd dat de zeespiegel in 2100 met gemiddeld 65 centimeter kan zijn gestegen³.

Kosten van zeespiegelstijging worden aanzienlijk hoog geschat

De stijgende zeespiegel leidt tot overstromingen en erosie in kustgebieden en laaglanden. In eerste instantie betekent dit direct economische schade door het verlies van land. Er zullen echter ook kosten gemaakt worden voor het realiseren van beschermende maatregelen en het opvangen van gevluchte bewoners van kustgebieden. Ondanks dat Nederland een laagland is, zal Nederland naar verwachting goed in staat zijn om de stijging op te vangen. Door de geavanceerde dijkwerken verwachten experts dat Nederland de komende eeuw een zeespiegelstijging van 1 tot 1,5 meter goed aankan door het ophogen van de dijken en het opspuiten van zand langs de kust4. Echter, aldus een onderzoek van DNB, zou Nederland toch tussen 20 a 60 miljard euro aan schade kunnen lijden vanwege overstromingen5. Het grootste risico lopen eilandstaten in de Stille Oceaan, de Indische Oceaan en de Caribische Zee. Eilandstaten als de Marshall Eilanden en de Malediven lopen het risico om te verdwijnen6.

Als we kijken naar de totale economische kosten van de zeespiegelstijging, is het aandeel van deze kleine eilandstaten echter nihil. Onderzoek laat zien dat de grootste economische kosten als gevolg van de zeespiegelstijging zullen voortkomen uit landen in Zuidoost-Azië, Noord-Amerika en Europa. Dit komt met name door de dichtbevolkte kustgebieden in deze regio’s. De twee scenario’s A1 en A2 in figuur 4 laten de hoge en lage inschatting zien van de kosten die gepaard gaan met een zeespiegelstijging van 1 meter in 2100. De totale wereldwijde kosten gekoppeld aan de stijgende zeespiegel kunnen volgens de schattingen bijzonder hoog uitvallen. Van belang is dat er in deze gebieden geïnvesteerd wordt in bescherming tegen de stijgende zeespiegel. Voor landen als Indonesië, Thailand maar ook het Verenigd Koninkrijk geldt dat de uiteindelijke kosten van de schades drie tot vijf keer hoger kunnen zijn als deze investeringen uitblijven7.

Een stijgende zeespiegel is slechts een van vele negatieve consequenties van klimaatverandering. Extreem weer en een warmer klimaat hebben invloed op onze gezondheid, en op de voedselvoorziening en de biodiversiteit op aarde. 

Deze publicatie is geschreven door Gertjan Medendorp en Anna Czylok (Investment Strategists bij TKP Investments), en Robbert Lammers (voormalig stagiair).


  1. Vital Signs of the Planet, “Carbon Dioxide,” NASA Climate Change (februari 2018), https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/
  2. Europese Commissie, “De Gevolgen van de Klimaatverandering,” Policies, information and services, https://ec.europa.eu/clima/change/consequences_nl
  3. Katie Weeman and Patrick Lynch, “New Study Finds Sea Level Rise Accelerating,” NASA Sea Level (13 february, 2018), https://sealevel.nasa.gov/news/108/new-study-finds-sea-level-rise-accelerating
  4. Adiël Klompmaker, “Voorspellen van de zeespiegelstijging,” Kennislink (17 augustus 2012), https://www.nemokennislink.nl/publicaties/voorspellen-van-de-zeespiegelstijging/
  5. De Nederlandse financiele sector veilig achter de dijken? Een nadere verkenning naar klimaatgerelateerde financiele risico’s, De Nederlandse Bank
  6. Coral Davenport, “The Marshall Islands Are Disappearing,” The New York Times (2015), https://www.nytimes.com/interactive/2015/12/02/world/The-Marshall-Islands-Are-Disappearing.html
  7. David Anthoff, Robert J. Nicholls and Richard S.J. Tol, “The Economic Impact of Substantial Sea-level Rise,” Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change Vol. 15 No. 4 (April 2010), https://link.springer.com/article/10.1007/s11027-010-9220-7

Over TKP Investments

Fiduciair management met modulaire dienstverlening. Want wij hebben het vermogen om u te adviseren. Wilt u weten wat wij voor uw organisatie kunnen betekenen?

Meer over TKP Investments

Blijf op de hoogte

Via onze nieuwsbrief en marktupdates houden wij u op de hoogte van actuele ontwikkelingen en interessante publicaties.

Aanmelden nieuwsbrief

Gelieerde organisaties