Turkije, lira en opkomende markten

Beleggingen in opkomende markten stonden de afgelopen periode onder druk door een combinatie van factoren. De sterke dollar, dreiging van een handelsoorlog en een hogere US treasury yield deden het sentiment in opkomende markten omslaan. Recent maakte de Turkse lira een vrije val, waardoor het sentiment verder verslechterde.

Sancties van Trump op Turkije zorgen voor duikvlucht lira

Sinds het begin van het jaar zijn valuta van opkomende markten hard in waarde gedaald ten opzichte van de dollar. Recent maakte de Turkse lira een vrije val nadat President Trump had aangekondigd invoertarieven op de import van aluminium en staal uit Turkije te verhogen. Het Witte Huis reageerde hiermee op het bericht dat Turkije een Amerikaanse predikant niet zal vrijlaten. Trump en zijn vicepresident Pence oefenen al geruime tijd druk uit op Turkije om de dominee, die al tijden vastzit op verdenking van terrorisme, vrij te laten. De Turkse lira stond al geruime tijd onder druk door de combinatie van hoge inflatie (ongeveer 15%) en de handelstekorten van Turkije. Door de sancties neemt de druk op inflatie verder toe.

Door het verhogen van haar beleidsrente kan de Turkse Centrale bank de inflatie drukken. President Erdogan wil met een lage rente de economie juist aanjagen en oefent druk uit op de centrale bank om de rente zo laag mogelijk te houden. Als gevolg hiervan daalde het vertrouwen van beleggers in Turkije en steeg de rente op Turkse 10-jaars staatsobligaties  voor het eerst in de geschiedenis boven de 20%. De Turkse lira was dit jaar op haar dieptepunt ongeveer 45% minder waard ten opzichte van de dollar. De koers van de lira stabiliseerde en toonde tekenen van herstel nadat de centrale bank van Turkije valutarestricties afkondigde en Qatar aangaf voor €15 miljard in Turkije te investeren.

Valuta van andere opkomende landen ook onder druk

De Turkse lira daalde tegen het eind van augustus opnieuw. In Argentinië verhoogde de centrale bank in mei van dit jaar de rente tot 40% om de inflatie te beperken en de depreciatie van de Argentijnse peso te stutten. Het vertrouwen in de peso daalde eind augustus opnieuw sterk nadat president Macri het IMF had gevraagd een hulplening versneld uit te betalen. De nieuwe snelle daling van de peso leidde tot een renteverhoging van de centrale bank tot 60%.

Gevaar van directe besmetting lijkt beperkt

Door de ruime liquiditeit en zoektocht naar rendement hebben beleggers lange tijd weinig aandacht besteed aan de problemen van individuele opkomende landen. De toegenomen kracht van de dollar in combinatie met een stijgende dollarrente, leidde tot een sterke verandering van het sentiment ten aanzien van aandelen en obligaties uit opkomende markten. Voor opkomende markten met hoge schulden in Amerikaanse dollars leidt een waardestijging van de dollar – en op termijn het moeten herfinancieren van een hogere dollarrente – tot hogere betalingsverplichtingen voor overheden en bedrijven.

De recente brede marktreactie van valuta van opkomende markten op de situatie in Turkije lijkt vooral gedreven door sentiment en niet door fundamentele economische afhankelijkheden. Valuta in Zuid-Amerikaanse landen zagen de koersen van hun valuta dalen, maar deze landen hebben weinig economische afhankelijkheden met de Turkse economie. Argentinië heeft weliswaar een hoge inflatie en een beperkt begrotingstekort. In tegenstelling tot Turkije volgt Argentinië wel de standaardroute van het verhogen van de rente om inflatie en verdere koersdalingen van de munt te voorkomen. De recente koersdaling van de peso en de hoge rente vergroten de kans op een economische teruggang echter sterk en dit bemoeilijkt de door het IMF vereiste terugbrengen van het begrotingstekort.

De jaarlijkse rentebetalingen in harde valuta zijn een beperkt percentage van de omvang van de economieën van opkomende landen. Wel geldt voor landen met een handelstekort met de Verenigde Staten het risico dat zij op enig moment de negatieve aandacht krijgen van de Amerikaanse president. Beleggers lijken vaak opkomende markten als geheel te beoordelen en potentiële verliezen in andere opkomende landen te willen voorkomen door het verlagen van de blootstelling naar opkomende markten als geheel.

Ook de impact op de Europese bankensector geeft nog geen reden voor paniek. De ECB uitte haar zorgen op de stabiliteit van Europese banken door eventuele verliezen op Turkse beleggingen. De blootstelling van de Europese bankensector naar Turkse assets is echter beperkt. De blootstelling van veel banken is minder dan 5% van hun balans. ING bijvoorbeeld ving zware klappen op, terwijl de blootstelling naar Turkije ongeveer 2% bedraagt. De reactie op financiële markten lijkt daardoor voornamelijk gedreven door een negatief sentiment. TKP Investments ziet geen reden om op dit moment portefeuilles te wijzigen.

Deze publicatie is geschreven door Arjen Tebbenhof, Investment Strategist TKP Investments.

Over TKP Investments

Fiduciair management met modulaire dienstverlening. Want wij hebben het vermogen om u te adviseren. Wilt u weten wat wij voor uw organisatie kunnen betekenen?

Meer over TKP Investments

Blijf op de hoogte

Via onze nieuwsbrief en marktupdates houden wij u op de hoogte van actuele ontwikkelingen en interessante publicaties.

Aanmelden nieuwsbrief

Gelieerde organisaties